Empowerment

In de jaren ’90 was empowerment een toverwoord in management. Ken Blanchard introduceerde dit begrip dat z’n wortels had in het Boeddhisme. Een goed Nederlands woord dat de lading dekt is nog niet gevonden. ‘Mensen in hun kracht brengen door te appelleren aan hun eigen motivatie en zelfverantwoordelijkheid brengt het beste in mensen naar boven.’ lijkt een omschrijving die in de buurt komt. De rol van manager is daarmee tevens bepaald als degene die medewerkers hiertoe in staat stelt en daarbij faciliteert.

Op gespannen voet met deze kijk op management staat het Angelsaksische denken en leiden met als leidende begrippen beheersing, controle, afrekenen, procedures, doelstellingen en blauwdrukdenken. Mensen staan hierin niet centraal, maar zijn vooral een (onberekenbaar) middel om doelen mee te realiseren. Dit denken gaat uit van de optimistische veronderstelling dat als je maar genoeg doet om prestaties te volgen en strak te monitoren dat dan de gewenste uitkomsten gerealiseerd kunnen worden. Nog een stapje verder en het optimum wordt bereikt: We voorspellen met onwaarschijnlijke zekerheid de uitkomst van ons handelen. En het ultieme doel is daarna de garantie op succes en zelfs de voorspelbaarheid ervan. Gelukkig zal dit ‘ideaal’ nooit bereikt worden. In organisaties wordt van alles en nog wat uitgedacht, ingeregeld en geïmplementeerd om zo dicht mogelijk bij dit ideaal te komen: meerjarenplannen, jaarplannen, targets, managementrapportages, real-time monitoringsystemen, SAP, kwaliteitszorgsystemen, regels, procedures, marketingconcepten, marketingplannen en -campagnes, functieomschrijvingen, imago-onderzoeken, veiligheidshandboeken en ga zo maar door. De behoefte aan zekerheid en voorspelbaarheid is doorgedrongen tot in de haarvaten van onze samenleving, en is ook van alledag. De illusie dat voorspelbaarheid ook werkelijk te realiseren valt is echter steeds meer een kenmerk van het huidig tijdsgewricht.

Wat de zekerheid in de weg staat wordt uit de weg geruimd, van falende bestuurders, dokters, wethouders, ministers tot en met woningcorporatiedirecteuren. Wie kent niet iemand in zijn omgeving die gefaald heeft en het veld moest ruimen? Tragisch dat telkens die menselijke factor uiteindelijk het verschil maakt, al het andere kunnen we immers verbeteren, optimaliseren en perfectioneren. Hoewel, het zijn wel weer mensen die dat doen en die ook daarin onberekenbaar kunnen worden of fouten kunnen maken.

Doelen nastreven en idealen willen verwezenlijken geeft betekenis aan het leven en aan bijdragen van mensen. Het brengt de wereld verder, omdat we continu willen verbeteren of iets willen dat we nog niet hebben. Per jaar worden wereldwijd zo’n 700.000 octrooiaanvragen gedaan. Uitvinders gedijen het beste in een klimaat van vrijheid, waar druk niet aan de orde is en waar maximale ruimte is voor creativiteit. Waar het onvoorspelbare de vrije hand heeft en maximaal respect krijgt.

In management kunnen we hier van leren. De beste resultaten krijg je niet door te binden, te beperken, te beheersen en door te controleren. Op zoek gaan naar de kracht in elk individu, daar ruimte aan geven en dat te verbinden aan verantwoordelijkheid en resultaten, een schone taak voor managers. Dienen, faciliteren, en ruimte geven verbinden aan verantwoordelijkheid en resultaten, hoe moeilijk kan het zijn. Empowerment is niet modieus, maar een kijk op mensen die recht doet aan de autonomie van iedere medewerker, die daar op aansluit en verbindt met wat organisaties graag willen bereiken: Succes (ermee)!

Auteur: drs. Ton Diepeveen MBA, directeur Instituut Educatie en Communicatie aan de NHL Hogeschool

Advertenties

Een reactie op “Empowerment

  1. Ton, ik ben het helemaal met je eens. Het is zelfs zo dat empowerment en control elkaar kunnen versterken. Het hangt er alleen even vanaf welke definitie van control je wil hanteren. Die van de beperking van risico’s of de control van continuïteit en aanpassingsvermogen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s